Back

ⓘ Bistuenska biskupija




                                     

ⓘ Bistuenska biskupija

Bistuenska biskupija ranohrišćanska je biskupija na području nekadašnje rimske Dalmacije, na teritoriji današnje srednje Bosne i Hercegovine. Istraživanja su pokazala da se na području nekadašnje rimske Dalmacije do održavanja Salonitanskog metropolitanskog sinoda 530. godine nalazilo devet ranohrišćanskih dijeceza: Salonitanska, Jadertinska, Arbenska, Epitaurska, Skardonitanska, Naronitanska, Bistuenska, Kataritanska te Senijenska. Tokom održavanja sinoda 533. godine utemeljene su još tri: Sarsenterska, Mukuritanska i Ludroenska. Sve su bile podredene jurisdikciji salonitanskog nadbiskupa. Tokom težih crkvenih sukoba u njih su se uključivali i pojedini dalmatinski biskupi, zbog čega se dijelilo i njihovo sveštenstvo, odnosno cijepale njihove dijeceze.

Dokumenta Salonitanskih metropolitanskih sinoda je sapotpisao i bistuenski biskup Andrija Andreas, koji je upoznao Sinod sa velikom oskudicom njegove dijeceze, koja se nije mogla brinuti o siromasima niti samu sebe uzdržavati. Andrija je 533. godine tražio da se njegova dijeceza razdijeli te da se postavi još jedan biskup za ona područja do kojih sam nije mogao doprijeti kako bi pastorizacija i skrb o sveštenstvu i puku koji mu je povjeren bili učinkovitiji. Iako je imao razumijevanja za njegovo traženje, salonitanski nadbiskup Honorije II 528 - 547, nije mu udovoljio odgodivši razdiobu za drugo vrijeme. Iz prijedloga biskupa Andrije da mu se razdijeli dijeceza proizilazi da se ona prostirala na velikim prostorima, odnosno da je u njenom sastavu bio najveći dio unutrašnjosti nekadašnje rimske Dalmacije.

Rimski municipijum u kojem se nalazila i istoimena biskupija istraživali su mnogobrojni naučnici. Do danas nema jedinstvenog stava o veličini municipijuma, njegovim granicama i ubikaciji jednog ili dva središta.

                                     

1. Izvori

  • Ante Škegro, NOVE SPOZNAJE O NEKIM RANOKRŠĆANSKIM DIJECEZAMA NA ISTOČNOJADRANSKIM PROSTORIMA
  • Ante Škegro, Bestoenska biskupija u svjetlu dosadašnjih istraživanja, Zbornik o Pavlu Andeliću, Sarajevo 2008, 111-141
  • Veljko Paškvalin, Pojava kršćanstva u srednjoj Bosni i njegova hijerarhija u svjetlu novijih arheoloških iskopavanja
  • Ivan Kujundžić, O položaju rimskoga municipija Bistue nova u Bosni, Vrhbosna: svećenićka revija XLVII, Sarajevo, oktobar - novembar 1933, 253 - 261
  • Radoslav Dodig - Ante Škegro, Akti crkvenih sinoda održanih 530. i 533. u Saloni, Povijesni prilozi, 35 2008 18
                                     
  • најзначајнија староримска муниципија и средишта хришћанских бискупија у Босни, Бистуенске бискупије О важности Бистуе Нове свједочи и податак да је њен бискуп
  • најзначајнија муниципијума и средишта хришћанских бискупија у Босни: Бистуа Нова - сједиште Бистуенске бискупије сједиште римског хришћанства на подручју Босне

Users also searched:

...